Yönetim kurulu başkanımız İsmail Kemaloğlu, İstanbul Ticaret Borsasının Borsa aktüel dergisinde değerlendirmelerde bulundu.
IGC’nin (Uluslararası Hububat Konseyi) Eylül ayı raporuna göre dünya ekiliş alanı ve verimindeki mütevazı artışlarla desteklenen toplam tahıl (buğday ve iri taneli tahıllar) üretiminin bir önceki yıla göre %1 artarak 2.294 milyon tona yükseleceği tahmin edilmektedir. Bu rakam, mısır (+60 milyon ton) ve sorgum (+5 milyon ton) üretimlerinde beklenen artışları içerirken buğday (-21 milyon ton), arpa (-10 milyon ton) ve yulaf (-4 milyon ton) üretimlerindeki düşüşleri de yansıtmaktadır.
Bu ayki değişiklikler temel olarak Rusya ve Ukrayna’daki olumlu son hasat verilerinin yanı sıra Avustralya, Kanada ve Arjantin’deki son zamanlardaki olumsuz hava koşulları kaynaklı üretim düşüşlerinin birbirini dengelemesi ile oluşmuştur.
Yem ve endüstriyel tüketimde beklenen toparlanmaya bağlı olarak gıda talebinde devam eden artışla birlikte dünya tüketiminin 2.305 milyon ton (+%2) ile rekor kırması beklenmektedir.
Sezon sonu hububat stoklarının buğday ve arpadaki düşüşler de dahil olmak üzere %2 azalarak 588 milyon tona gerileyeceği tahmin edilmektedir. Ancak, ihracatçıların elinde kalan stoklar, özellikle ABD mısır stoklarındaki birikimden dolayı yıllık %8 artış gösterecektir.
Dünya hububat ithalatının üst üste üçüncü yılda da %4 düşüşle 410 milyon tona gerileyeceği tahmin edilmektedir.
Dünya hububat tüketimi, esas olarak yemdeki gerileme beklentisi nedeniyle aylık bazda 2 milyon ton aşağı yönlü revize edilmiştir.
Daha büyük bir küresel hasat ve alımdaki üst üste ikinci yıllık düşüş nedeniyle, soya fasulyesi rezervlerinin 2022/23’te yıllık bazda neredeyse beşte bir oranında arttığı görülmektedir. Güney Amerika soya üretiminde beklenen artış ile birlikte dünya soya üretiminin yıllık %8 artışla yeni bir zirveye ulaşacağı tahmin edilmektedir. Başta Arjantin olmak üzere önemli yağlı tohum işleyicilerindeki artışla desteklenen tüketimin güçlü bir şekilde toparlandığı görülürken, stoklarda daha mütevazı bir büyüme öngörülmektedir. 2022/23 küresel soya fasulyesi ithalat talebinin 169 milyon tona (+%8) yükseleceği tahmin edilmektedir. ABD’nin rekolte görünümündeki düşüş nedeniyle, 2023/24 dünya üretiminin 396 milyon tona (+%8) yükseleceği tahmin edilmektedir. Ticaretin 2023/24’te yıllık bazda sabit kalacağı öngörülüyor.
2023/24 pirinç üretim tahmini 523 milyon ton (+%2) olarak beklenmektedir. 2024’te (Ocak/Aralık) dünya ithalat talebinin, Hindistan’ın ihracatındaki azalma da dahil olmak üzere, 51 milyon ton (-%3) olacağı tahmin edilmektedir.
Pirinç ticaretinin 2023’te (Ocak/Aralık) yıllık bazda %5 daralacağı ve düşüşün büyük kısmının Güney Asya ihracatındaki azalmadan kaynaklanacağı tahmin edilmektedir. Küresel üretimin 2023/24’te Asya ve Amerika’daki büyük artışlara bağlı olarak rekor seviyede olacağı tahmin edilmektedir. Tüketimin yıllık bazda çok az değiştiği görülürken, beş büyük ihracatçıdaki mütevazı artışların diğer ülkelerdeki düşüşlerle tezat oluşturması nedeniyle stokların 168 milyon ton ile sabit kalacağı tahmin ediliyor. 2024 (Ocak/Aralık) ticareti, büyük ölçüde kısıtlı Hindistan ihracatını yansıtarak daha da düşebileceği değerlendirilmektedir.
Kanada’da çok azalan mahsulün başka yerlerdeki üretim artışlarıyla kısmen dengelenmesiyle, 2023/24’te dünya kuru bezelye üretiminin önceki sezona göre %4 düşeceği öngörülmektedir. Ancak, hala bol olan arz nedeniyle, toplam tüketimin yıllık %5 artacağı ve stokların 2,6 milyon tonda sabit kalacağı tahmin edilmektedir. 2023 yılında (Ocak/Aralık) tüm bakliyat ürünlerinde toplam ticaretin, kuru bezelye, mercimek ve nohut için artan talebe bağlı olarak yıllık % 6 artarak 19.6 milyon tona çıkacağı tahmin edilmektedir. için artan talebe bağlı olarak yıllık % 6 artarak 19.6 milyon tona çıkacağı tahmin edilmektedir.
